GÜNEŞİN ÜÇÜNCÜ ÇAĞI

TOLKIEN TARİHİNDE GÜNEŞİN ÜÇÜNCÜ ÇAĞI İLE İLGİLİ EN ÖNEMLİ İKİ KONU, GONDOR VE ARNOR KRALLIKLARININ VARLIKLARINI SÜRDÜREBİLMİŞ OLMASI VE YÜZÜKLERİN EFENDİSİ SAURON'UN TEK YÜZÜĞÜNÜN KADERİDİR.

İKİNCİ ÇAĞIN SONUNDA YÜZÜKLERİN EFENDİSİ SAURON YENİLGİYE UĞRATILDIĞINDA, PARMAĞINDAN TEK YÜZÜĞÜ KESİP ALAN BİRLEŞİK GONDOR VE ARNOR KRALLIKLARININ YÜKSEK KRALI ISILDUR İDİ.

O DÖNEMDE BU, DOĞRU BİR HAREKET VE KARANLIKLARIN EFENDİSİNİN GÜCÜNÜ ORTADAN KALDIRMANIN TEK YOLU OLARAK GÖRÜLMÜŞTÜ; FAKAT, ISILDUR TEK YÜZÜĞÜ ELE GEÇİRDİĞİNDE, YÜZÜĞÜN KÖTÜ GÜCÜNDEN ETKİLENDİ. GÜÇLÜ VE ONURLU OLMASINA RAĞMEN GÜCE YENİK DÜŞTÜ.

ISILDUR O SIRADA YÜZÜĞÜN ATEŞLERİNDE YAPILMIŞ OLDUĞU VE YİNE YALNIZCA ATEŞLERİNDE YOKEDİLEBİLECEĞİ KIYAMET DAĞININ (MOUNT DOOM) VOLKANİK YAMAÇLARINDA BULUNMASINA RAĞMEN, YÜZÜĞÜ YOKETMEDİ. ISILDUR BU KÖTÜLÜK ÇAĞRISINA YENİK DÜŞEREK, TEK YÜZÜĞÜ SAHİPLENDİ VE BÖYLECE LANETİNDEN ETKİLENMİŞ OLDU. ÜÇÜNCÜ ÇAĞIN 2. YILINDA ISILDUR VE ÜÇ BÜYÜK OĞLU ANDUIN VADİLERİNDEN KUZEYE DOĞRU GİDERLERKEN, BİR ORC ÇETESİ TARAFINDAN TUZAĞA DÜŞÜRÜLDÜLER.

GLADDEN OTLAKLARI SAVAŞI ADI VERİLEN BU ÇATIŞMADA ISILDUR İLE ÜÇ OĞLU ÖLDÜRÜLDÜ VE TEK YÜZÜK ANDUIN IRMAĞININ SULARINDA KAYBOLDU. GLADDEN OTLAKLARINDA BAŞLAYAN OLAYLARIN DOĞURDUĞU KÖTÜ SONUÇLARIN ÜSTESİNDEN GELİNMESİ 3000 YIL SÜRDÜ. TEK YÜZÜĞÜN KAYBOLUŞU, YÜZÜK BULUNUP YOKEDİLENE KADAR SAURON'UN KÖTÜLÜK DOLU RUHUNUN HUZURA KAVUŞAMAYACAĞI ANLAMINA GELİYORDU; BU ARADA DÚNEDAIN BIRLEŞİK KRALLIĞININ YÜKSEK KRALININ ÖLÜMÜ İSE ÜLKENİN ARNOR VE GONDOR OLARAK İKİ AYRI KRALLIĞA BÖLÜNMESİNE YOL AÇTI.

SONUÇTA, ISILDUR BU KÖTÜLÜK ÇAĞRISINA YENİK DÜŞTÜĞÜ İÇİN, YÜZÜĞÜN LANETİ TÜM DÚNEDAIN HALKI ÜZERİNDE ETKİ KAZANDI. YÜZÜĞÜN LANETİ, ÜÇÜNCÜ ÇAĞIN TAMAMINI SARDI, ÇÜNKÜ TEK YÜZÜK YOKEDİLENE DEK BİRLEŞİK KRALLIĞIN GÜCÜNÜ YENİDEN KAZANARAK BİRLEŞMESİ VE TÜM DÚNEDAIN HALKINCA TANITAN (YÜZÜĞÜN GÜCÜNE KANMAYACAK) TEK BİR VELİAHTIN ORTAYA ÇIKMASI MÜMKÜN DEĞİLDİ. ANCAK YÜZÜK YOKEDİLDİĞİNDE YENİ BİR YÜKSEK KRAL DÚNEDAIN'IN BİRLEŞİK KRALLIĞINI YÖNETEBİLECEKTİ.

SINIRLARINDA SÜREKLİ ÇATIŞMALAR OLMASINA VE BEŞİNCİ VE ALTINCI YÜZYILLARDA GERÇEKLEŞEN DOĞULU İSTİLALARINA RAĞMEN GONDOR'UN GÜNEY KRALLIĞI YİNE DE, ÜÇÜNCÜ ÇAĞIN İLK BİNYILINDA GÜÇLENMEYE DEVAM ETTİ. DOKUZUNCU YÜZYILA GELİNDİĞİNDE GONDOR, GÜÇLÜ ORDUSUNA EK OLARAK BİR DE BÜYÜK DONANMA KURMAYI BAŞARMIŞTI. ONBİRİNCİ YÜZYILDA GONDOR GÜCÜNÜN DORUĞUNA ERİŞTİ; DOĞULULAR RHÛN DENİZİNİN ARDINA DEK ÇEKİLMEYE ZORLANDI, UMBAR BİR GONDOR KALESİ HALİNE GETİRİLDİ VE HARAD HALKI BOYUNDURLUĞU ALINDI.

KUZEY KRALLIĞI ANDOR HİÇ BİR ZAMAN SINIRLARINI ERIADOR DIŞINA DEK GENİŞLETEMEDİYSE DE, HALKI DOKUZUNCU YÜZYILA KADAR REFAH İÇİNDE YAŞAMAYA DEVAM ETTİ. BU DÖNEMDE MEYDANA GELEN İÇ ÇATIŞMALAR, KRALLIĞIN ÜÇ BAĞIMSIZ BÖLGEYE AYRILMASINA NEDEN OLDU VE BUNLAR BİR SÜRE SONRA ARALARINDA ANLAŞMAZLIĞA DÜŞTÜLER.

ONIKINCI YÜZYILA GELİNDİĞİNDE SAURON'UN RUHU, ALEVLERLE TAÇLANDIRILMIŞ KÖTÜLÜK DOLU TEK BİR GÖZ BİÇİMİNİ ALARAK GİZLİCE ORTA DÜNYAYA DÖNEREK, KARANLIK ORMANIN GÜNEYİNDEKİ DOL GULDUR KALESİNE SIĞINMIŞTI. BU DÖNEMDEN İTİBAREN KARANLIĞIN GÜÇLERİ ORTA DÜNYA TOPRAKLARINDA SÜREKLİ OLARAK BÜYÜDÜ.

ONÜÇÜNCÜ YÜZYILDAN İTİBAREN ARNOR, DOĞAL FELAKETLER VE İÇ ANLAŞMAZLIKLAR NEDENİYLE SÜREKLİ OLARAK GÜÇ KAYBETMEYE BAŞLADI. FAKAT ARNOR'UN ASIL LANETİ, SAURON'UN BAŞ HİZMETKARI, ANGMAR'IN CADI KRALI ÜNVANINI ALAN VE ARNOR KRALLARI İLE BEŞ YÜZ YILDAN UZUN BİR SÜRE SAVAŞAN YÜZÜK RUHLARININ EFENDİSİ İDİ. SONUNDA 1974 YILINDA CADI KRAL, SON ARNOR KALESİ FORNOST'U ELE GEÇİRDİ VE ARNOR KRALLIĞI DA BÖYLECE ORTADAN KALKMIŞ OLDU. ARNOR'UN YIRMİÜÇÜNCÜ KRALININ ÖLÜMÜN ARDINDAN KRALİYET SOYU, DÚNEDAIN KABİLE ŞEFLERİNCE SÜRDÜRÜLDÜ.

GÜNEY KRALLIĞI GONDOR'UN ÜÇÜNCÜ ÇAĞIN İKİNCİ BİNYILI İÇİNDEKİ ÇÖKÜŞÜ İSE, ÜÇ BÜYÜK LANETLE İLİŞKİLENDİRİLMEKTEDİR. BUNLARIN İLKİ, ONBEŞİNCİ YÜZYILDA MEYDANA GELEN AKRABA SAVAŞLARIDIR. KANLI BİR İÇ SAVAŞ OLAN BU OLAY, BİNLERCE KİŞİNİN ÖLÜMÜ, PEK ÇOK ŞEHRİN YOKEDİLMESİ, GONDOR DONANMASININ ÇOĞUNUN ORTADAN KALDIRILMASI VE UMBAR İLE HARAD ÜZERİNDEKİ EGEMENLİĞİNİN SONA ERMESİ İLE SONUÇLANMIŞTIR.

İKİNCİ LANET İSE, 1636 YILINDA SAURON'UN ANDOR VE GONDOR ÜZERINE YOLLADIĞI BÜYÜK SALGINDIR. DÚNEDAIN, BU KÖTÜLÜKTEN HİÇ BİR ZAMAN TAM OLARAK KURTULAMAMIŞTIR ÇÜNKÜ HALKIN BÜYÜK BÖLÜMÜNÜN ÖLÜMÜ ÜLKENİN BAZI KESİMLERİNİN SONSUZA DEK TERKEDİLMESINE NEDEN OLMUŞTUR. ÜÇÜNCÜ LANET İSE, ONDOKUZUNCU VE YİRMİNCİ YÜZYILLARDA GERÇEKLEŞEN ARABA SÜRÜCÜLER İSTİLALARIDIR. İYİ SİLAHLANMIŞ BİR DOĞULU HALKLAR KONFEDERASYONU TARAFINDAN DÜZENLENEN BU SALDIRILAR, NEREDEYSE YÜZ YIL BOYUNCA DEVAM ETMİŞTİR. DOĞULULAR SONUNDA GERİ PÜSKÜRTÜLEREK YENİLGİYE UĞRATILMIŞLARSA DA, GONDOR'UN ZATEN AZALMAKTA OLAN GÜCÜNÜ KRİTİK BİR BİÇİMDE AZALTMIŞLARDIR.

BUNLARIN ARDINDAN 2000 YILINDA, KUZEY KRALLIĞI ARNOR'U YOKEDEN CADI KRAL BU KEZ MORDOR'DA ORTAYA ÇIKMIŞTIR. KORKUNÇ BİRLİKLERİ İLE DOĞRUDAN GONDOR'A SALDIRARAK, MINAS ITHIL KULESİNİ ELE GEÇİRMİŞ VE ADINI MINAS MORGUL OLARAK DEĞİŞTİRMİŞTİR. 2050 YILINDA CADI KRAL, GONDOR'UN OTUZBİRİNCİ VE SON KRALINI ÖLDÜRMÜŞTÜR. BU DÖNEMDEN İTİBAREN GONDOR VELIAHTSIZ KALMIŞ VE VEKİL KRALLAR TARAFINDAN YÖNETİLMIŞTIR. KISACASI, ARNOR'UN KRALI TOPRAKSIZ, GONDOR'UN TOPRAKLARI İSE KRALSIZ KALMIŞTIR. DAHASI DÚNEDAIN İLE BAĞDAŞIKLARINA KARŞI SAURON'UN KÖTÜLÜĞÜNDEN ESİNLENEN DOĞULULAR, BALCLOTHLAR, GÜNEYLİLER, SİYAH NÚMENÓREANLAR, KORSANLAR, ESMER İNSANLAR VE TEPE İNSANLARININ İSTİLA İLE SALDIRILARI DA SÜRMEKTEYDİ. BÜTÜN BUNLARA EK OLARAK, BALROGLAR UYANMIŞ, EJDERHALAR YENİDEN GÜÇLENMİŞ, KURT VE WARG SALDIRILARI BAŞLAMIŞ VE URUK-HAI'NIN YENİ KÖTÜ TÜRLERİ OLAN OLOG-HAI İLE YARI-ORCLAR ORTAYA ÇIKMIŞTI. BÜTÜN BU CANAVARLAR, SAYILARI GİTTİKÇE KALABALIKLAŞAN SAURON'UN KUMANDASINDAKİ ORC VE TROLL ORDULARINA KATILMAKTAYDI.

BUNU İZLEYEN BINYIL BOYUNCA, SAURON'UN GÜCÜ ARTARKEN DÚNEDAIN'IN GÜCÜ AZALDI. ÜÇÜNCÜ ÇAĞIN TÜM OLAYLARI, 3019 YILINDA BAŞLAYAN YÜZÜK SAVAŞINDA, YÜZÜK EFENDİSİ SAURON DÚNEDAIN'DEN GERİYE KALANLARI YOKETMEK VE ORTA DÜNYA TOPRAKLARININ TAMAMINA HÜKMETMEK IÇIN BÜYÜ VE ASKERİ GÜÇLERİ ÜZERINE BİR KUMAR OYNADIĞINDA BIR ARAYA GELDİ. J.R.R. TOLKIEN'IN BAŞYAPITI ÜÇ CİLTLİK BİR EPİK ESİR OLAN YÜZÜKLERİN EFENDİSİ'NİN SAHNESİNİ OLUŞTURAN DÖNEM DE BUDUR.

ÜÇ BIN YILLIK TARİHİN TÜM AĞIRLIĞININ, ÜÇLEMENİN KONUSUNU OLUŞTURAN 3018 VE 3019 YILLARINA NASIL ODAKLANDIĞINI İZLEMEK ÇOK İLGİ ÇEKİCİDİR. YÜZÜK ARAYIŞI VE SAVAŞINI OLUŞTURAN OLAYLAR BÜYÜK TARİHİ ÖNEM TAŞIMAKTADIR ÇÜNKÜ OKUYUCU, ESAS KARAKTERLERİN HER HAREKETİNİN TÜM ÇAĞIN SONUNU NASIL ETKİLEDIĞİNİN FARKINA VARMAKTADIR.

ÜÇÜNCÜ ÇAĞ, TEK YÜZÜĞÜN YOKEDİLİŞİ İLE SONA ERER: SAURON'UN KÖTÜ İMPARATORLUĞU YIKILIR, DİĞER GÜÇ YÜZÜKLERI HUZURA KAVUŞUR VE İKİ KRALLIĞIN TAHTININ SON TANINMIŞ VARİSİ YENİDEN BİRLEŞEN DÚNEDAIN KRALLIĞININ YÜKSEK KRALI OLARAK TAÇ GİYER. BU OLAYLAR DİZİSİ YALNIZCA ROMANIN DEĞİL ÜÇÜNCÜ ÇAĞIN DA SONUNU BELİRLER. GERÇEKTEN DE, ARDA'NIN 37.063 YILININ ÇATIŞMALARININ SONUÇLANDIĞI DUYGUSU HAKİMDİR.

YÜZÜK SAVAŞININ BİTİŞİ İLE ORTA DÜNYA YENİDEN BARIŞ VE REFAHA KAVUŞUR. FAKAT AYNI ZAMANDA BÜYÜK ELF GÜÇLERİNDEN GERİYE KALANLARIN DA ÖLÜMLÜ TOPRAKLARI TERK ETMESI KARARLAŞTIRILMIŞTIR. BU İYİ VE YÜCE KİŞİLERDEN GERİYE KALANLAR İLE YÜZÜK KARDEŞLİĞİNİN BİR KAÇ SEÇİLMİŞ ÜYESİ, DÜZ YOL ÜZERİNDE SEYAHAT EDEN ELF GEMİLERİNE BİNEREK BATIDAKI ÖLÜMSÜZ TOPRAKLARA DOĞRU YOLA ÇIKARLAR.

BÖYLECE ÜÇÜNCÜ ÇAĞ BİTER VE İNSANLARIN HÜKÜMDARLIK ÇAĞI OLARAK BİLİNEN DÖRDÜNCÜ ÇAĞIN BAŞLAR; BU ÇAĞDA ELF ETKILERINDEN GERİYE KALANLAR TAMAMEN YOKOLUR VE BU BÜYÜK GÜÇLER BİZİM ALGILAYIŞIMIZIN DIŞINA ÇIKAR.

BUNUN ARDINDAN ÖLÜMSÜZ TOPRAKLAR, İNSANLARIN VAROLDUĞU KÜRELERİN DIŞINA ÇIKARAK TANRILAR İLE ELFLERİ DE BERABERLERİNDE BİZİM ANLAYIŞIMIZIN DIŞINA GÖTÜRÜRLER; BÖYLECE ŞÜPHESIZ, DÜNYA FİZİKSEL AÇIDAN BUGÜNKÜ ZAMAN VE MEKAN ANLAYIŞIMIZA UYGUN HALE GELİR VE YERKÜRE GÜNEŞİN ETRAFINDA DÖNMEYE BAŞLAR.